Korte conclusie binnen de bewijsgrenzen
De drie geselecteerde bronnen geven samen geen basis voor de stelling dat creatine monohydraat de prestaties bij duursporten breed en betrouwbaar verbetert. De systematische review en meta-analyse van Fernández-Landa et al. vindt bij getrainde sporters geen statistisch significante gepoolde verbetering van duurprestatie. De narratieve review van Forbes et al. beschrijft gemengde uitkomsten bij tijdritten en plaatst voorzichtige kanttekeningen bij inspanningen met herhaalde versnellingen of een eindsprint. De NIH ODS-factsheet biedt brede professionele context zonder eigen effectschatting voor duursport.
Onzekerheid blijft onderdeel van het antwoord. Een universeel positief effect van creatine op duurprestaties kan op grond van deze bronnen niet worden gesteld.
Wat betekent duursport op deze pagina?
Binnen de besproken bronnen wordt onderscheid gemaakt tussen constante duurinspanning en wedstrijdsituaties waarin intensieve momenten, versnellingen of een slotstuk op hoge intensiteit voorkomen.
Wat de selectie en afbakening betekenen
Fernández-Landa et al. namen 13 onderzoeken op die aan de selectiecriteria voldeden. Het ging om experimenteel onderzoek bij mensen, met een placebogroep, naar creatine monohydraat bij getrainde populaties. Daardoor is de gepoolde niet-significante uitkomst gebonden aan juist deze selectie en niet automatisch aan elke denkbare duursituatie.
Forbes et al. omschrijven duurprestatie binnen hun narratieve review als cyclische activiteit met grote spiergroepen die langer duurt dan ongeveer drie minuten. Dat is de afbakening van deze review, geen grens die bewijst vanaf wanneer creatine wel of niet werkt. Samen helpen selectie en definitie om de reikwijdte van beide bevindingen zorgvuldig te lezen.
Drie bronnen met afzonderlijke bewijsrollen
Deze pagina zet bewust drie afgebakende bronnen naast elkaar, elk met een eigen rol. Er worden geen extra onderzoeken toegevoegd.
NIH ODS: brede professionele samenvatting zonder één vast studieprotocol
De NIH ODS-factsheet biedt een professionele achtergrondsamenvatting over creatine en sportprestaties. Op deze pagina dient zij uitsluitend als breed achtergrondkader.
Systematische review en meta-analyse: getrainde populaties, placebo en totale duurprestatie
De systematische review en meta-analyse van Fernández-Landa et al. vergelijkt creatine monohydraat met placebo bij getrainde deelnemers. De centrale uitkomstmaat is duurprestatie. De gepoolde analyse rapporteert geen statistisch significante verbetering. Deze bevinding staat hier zonder verbreding naar andere doelen of populaties. De niet-significante uitkomst moet naast de narratieve bevindingen worden gelezen, zonder ze samen te voegen.
Narratieve review: gemengde tijdritbevindingen en interpretatie rond versnellingen of eindsprint
Forbes et al. ordenen bestaand onderzoek zonder nieuwe gepoolde berekening. De review laat zien dat resultaten bij tijdritten niet uniform zijn: sommige onderzoeken rapporteren geen voordeel, andere beschrijven signalen bij inspanningen met herhaalde intensieve blokken. Er wordt onderscheid gemaakt tussen gelijkmatige duurinspanning en wedstrijden waarin acceleraties of een eindsprint beslissend zijn. Die patronen dienen als interpretatiekader, niet als harde conclusie voor alle duursporten.
Wat is onderzocht en waar stopt de overdracht?
Niet alleen de uitkomst, maar ook de onderzochte populatie en testopzet bepalen hoe ver de conclusies reiken.
Interventie, protocol en comparator per bron
De meta-analyse vergelijkt creatine monohydraat met placebo in gecontroleerde opzetten bij getrainde sporters. De NIH ODS-factsheet trekt algemene conclusies op basis van vele studies, zonder één vast duurprotocol.
Gemeten uitkomst en bewijsgrens per bron
De meta-analyse hanteert een samengevoegde maat voor duurprestatie en vindt geen statistisch significant verschil. De narratieve review beschrijft gemengde bevindingen bij tijdritten en plaatst die naast signalen bij versnellingen. De NIH ODS-factsheet vat samen zonder eigen empirische uitkomst. Geen van de bronnen formuleert een individuele prestatiebelofte.
Gelijkmatige aerobe belasting tegenover herhaalde versnellingen of eindsprint
Wanneer het wedstrijdpatroon verandert en herhaalde versnellingen of een uitgesproken eindsprint een rol spelen, beschrijft de narratieve review soms signalen voor een verschil. Deze signalen betekenen niet dat er een uniform voordeel voor alle duurwedstrijden met een eindsprint is vastgesteld. Ze helpen nadenken over waar mogelijke effecten gezocht kunnen worden, maar vormen geen samengevoegde effectgrootte. Deze context is aanvullend op, en niet corrigerend voor, de niet-significante gepoolde uitkomst van de meta-analyse.
Kennishiaten binnen deze drie bronnen
Het antwoord op de vraag rond creatine en duursport houdt binnen deze bronnen open vragen. Overdraagbaarheid naar andere leeftijden, trainingsniveaus of wedstrijdvormen buiten de onderzochte testopzetten blijft onzeker. De bronnen geven geen volledig beeld van alle mogelijke wedstrijdscenario's.
Deze pagina voegt bewust geen extra effectclaims of toepassingen toe buiten wat in de drie bronnen wordt beschreven. Op basis van het beschikbare bewijs biedt creatine bij duursport geen algemene prestatiegarantie, bestaan er selectieve signalen rond versnellingen en eindsprint in afzonderlijke onderzoeken, en is verdere studie nodig om deze patronen scherper af te bakenen.
Bronregister: bron, rol en beperking
NIH ODS-factsheet - Brede professionele samenvatting die creatine in context van verschillende inspanningsvormen plaatst. Beperking: geen eigen nieuw onderzoek, details over testmodellen en populaties ontbreken.
Fernández-Landa et al. (PMID 36877404) - Systematische review en meta-analyse bij getrainde sporters met placebocontrole; geen statistisch significante verbetering van duurprestatie.
Forbes et al. (PMID 37096381) - Narratieve review die nuances rond versnellingen en eindsprint blootlegt. Beperking: geen meta-analyse, bevindingen afhankelijk van individuele studies, minder kwantitatief bewijs.